Gümüşhacıköy, Anadolu Aleviliğinin günümüzde en canlı yaşadığı merkezlerden biridir. Ali Pir Civan ocağı bu mirasın çekirdeğidir; Hacı Bektaş Veli geleneği üzerinden gelen bağ, ilçedeki cemevi ağı ve oral kültür içinde yaşatılmaktadır.
6 Aktif Cemevi
- Eslemez Cemevi
- Kuzalan Cemevi
- Çavuş Cemevi
- Doluca Cemevi
- Çiftçioğlu Cemevi
- Kiziroğlu Cemevi
Ocak Hiyerarşisi
Hacı Bektaş Veli → Keçeci Baba Ocağı → Ali Pir Civan Ocağı (Sarayözü) → ilçedeki 6 cemevi.
Zakirlik Geleneği
Ozanlık ve halk müziğinin Alevi inanç pratiğine kök salmış formu olan zakirlik, Gümüşhacıköy'de güçlü biçimde sürer. Modern temsilcilerinden biri Aşık Özlemi'dir; Sabahat Akkiraz'ın repertuvarına girmiş “Değme Felek” deyişi onun eseridir.
Etik İlkeler
“Eline, Diline, Beline Sahip Olmak.”
El (adalet, başkasının hakkına dokunmamak) — Dil (gerçeği söylemek, yalan söylememek) — Bel (ahlâk, sadakat). Aleviliğin üç temel ilkesi.
“72 milletin birine, kendinden farkı yokmuş gibi nazarla bakmak.”
Evrensel insan değeri — kimliği, dili, inancı ne olursa olsun her insana eşit ahlaki saygı.
Bağlı Etkinlikler
- Uluslararası Alipircivan Kültür ve Sanat Etkinliği — Temmuz başı, Sarayözü
- Periyodik cem törenleri — yıl boyunca cemevlerinde
- Nevruz (21 Mart) — bahar ve uyanış
- Aşura (Muharrem ayı) — yas ve dayanışma